Koreyada zavodda yoki qurilishda ishlaydigan o'zbeklar orasida eng ko'p uchraydigan gap shu: "Jarohat oldim, xo'jayinim kasalxonaga olib bordi, hamma narsani o'zi to'ladi, men ishimdan ketmasin deb jim yurdim." Bu gap ichida juda katta xato yashiringan. Koreya qonuniga ko'ra, barcha ishchi — koreysmi, o'zbekmi, hujjatli yoki hujjatsizmi — agar rasmiy ish joyida jarohat olsa, sanzae ya'ni 산재보험 (mehnat jarohat sug'urtasi) orqali davlat tomonidan himoya qilinadi. Xo'jayin bu sug'urtani to'lamaslik huquqiga ega emas — u qonuniy majburiyat. Muammo shundaki, ko'pchilik xo'jayin "men to'layman, sen ariza berma" deganda ishonib qoladi, chunki ishdan ketishdan qo'rqadi. Ammo xo'jayin shaxsan to'lashi bilan sanzae orqali davlat to'lashi orasida ulkan farq bor: sanzae orqali siz nafaqat davolanish xarajatlarini, balki ish qobiliyatini yo'qotgan kunlar uchun maosh o'rnini bosuvchi pul ham olasiz — odatda o'rtacha kunlik maoshingizning 70 foizi. Ba'zi hollarda jarohat og'ir bo'lsa, bir necha oylik to'lov chiqadi. Xo'jayin "men to'layman" deganda esa odatda faqat kasalxona hisobini nazarda tutadi — va siz qolgan barcha huquqingizdan mahrum bo'lasiz.
Jarohat olgandan keyin birinchi qadam: qo'rqmay kasalxonaga boring va shifokorga "산재로 처리해 주세요" (sanzaero cheorihae juseyo) deng — ya'ni "sanzae sifatida rasmiylashtirib bering". Ko'pchilik bu gapni aytishdan qo'rqadi, lekin bu sizning qonuniy huquqingiz va shifokor buni rad eta olmaydi. Agar xo'jayin rozi bo'lmasa yoki sanzaega e'tiroz bildirsa, siz 근로복지공단 — Mehnat Farovonligi Korporatsiyasiga to'g'ridan-to'g'ri murojaat qilishingiz mumkin: telefon raqami 1588-0075, va ular hujjatlar yo'q bo'lsa ham, ish joyingizni o'zlari tekshirib, holatingizni ko'rib chiqadilar. Hujjatsiz bo'lsangiz ham ariza berish mumkin — bu haqda ko'p noto'g'ri tushuncha bor, ammo qonun barcha ishchiga nisbatan ishlaydi. Eng ko'p uchraydigan xato: jarohatdan keyin bir necha kun o'tib, holat yengilroq ko'rinsa, ariza berishni kechiktirish. Kechiktirsangiz isbotlash qiyinlashadi. Sanzae — bu xo'jayiningizga qarshi qilingan narsa emas, bu davlat tizimi, va u aynan siz uchun mavjud.
📩 Telegram: https://t.me/odilxanivich
Keyingi maqolada: Koreyada Coupang Eats va boshqa ovqat yetkazib berish ilovalaridan qanday foydalanish kerak → o'qish uchun →
Savol yoki sharhlaringiz bo'lsa — Telegramda yozing: @odilxanivich 🇰🇷