Koreyaga ilk kelganimda bu mamlakatni faqat tashqi tomondan ko‘rganman: tartib, texnologiya, tezlik, hurmat. Vaqt o‘tgani sari tilni o‘rgandim, ish qildim, odamlar bilan suhbatlashdim, kundalik hayotga singib ketdim. Lekin shunda ham ba’zan juda jim, lekin aniq seziladigan bir narsa bor edi. Hech kim ochiqchasiga aytmaydi, hech kim qo‘pol munosabat qilmaydi, lekin ich-ichingda bir jumla aylanib yuradi: “Sen baribir xorijliksan”. Bu jumla hujjatlarda yozilmagan, qoidalarga kiritilmagan, lekin ko‘p vaziyatlarda seziladi — ishda, ijtimoiy muhitda, ba’zan oddiy suhbatlarda. Bu kamsitish emas, balki chegaraning mavjudligi. Go‘yo ko‘rinmas devor bor, sen uni ko‘rmaysan, lekin urilib qolasan.

Bu devor doim ham og‘riqli emas. Ba’zan u shunchaki eslatma: bu yer sening tug‘ilgan joying emas. Qanchalik tilni yaxshi bilma, qanchalik moslashma, ayrim eshiklar faqat mahalliylar uchun ochiq bo‘lib qoladi. Ba’zi do‘stliklar yuzaki bo‘lib qoladi, ba’zi imkoniyatlar esa hech qachon taklif ham qilinmaydi. Eng qizig‘i, bularning barchasi juda muloyim shaklda bo‘ladi. Kimdir seni yomon ko‘rmaydi, kimdir ustingdan kulmaydi. Shunchaki tizim seni “mehmon” sifatida ko‘radi. Uzoq muddatli mehmon bo‘lsa ham, baribir mehmon. Shu yerda yashayotgan ko‘plab xorijliklar buni so‘z bilan emas, his bilan tushunadi.

Ba’zida bu holatni shunday tasavvur qilaman:

Bu diagramma oddiy, lekin hisni aniq beradi. Chegarada turish yomon emas, lekin doim chegarada turish odamni o‘ylantiradi. Shu sababli ko‘pchilik xorijliklar ikki xil yo‘lni tanlaydi: kimdir butunlay moslashishga harakat qiladi, kimdir esa o‘z kichik dunyosini quradi. Menimcha, eng sog‘lom yo‘l — haqiqatni tan olib, o‘z o‘rningni ongli ravishda qurish. Nafrat bilan emas, norozilik bilan emas, balki tushunish bilan. Chunki bu devor sening qadriyatlaringni kamaytirmaydi, u faqat real vaziyatni ko‘rsatadi.